Akumulatory
VRLA

Wymiana pojedynczej baterii czy całego zestawu?

W większych zasilaczach akumulatory są łączone szeregowo, aby uzyskać napięcie wymagane przez falownik. Jeden słabszy element wpływa wtedy na pracę całego łańcucha.

Dołożenie nowego akumulatora do kilkuletniego zestawu zwykle nie przywraca jego pełnej sprawności. Poszczególne ogniwa mają inną pojemność i rezystancję, przez co nierównomiernie się ładują oraz rozładowują. Nowa bateria zaczyna pracować w warunkach narzuconych przez starsze elementy i może szybciej się zużyć.

Jeżeli pomiary wskazują zużycie całego zestawu, wymieniamy komplet akumulatorów. Pojedynczą sztukę można zastąpić wtedy, gdy pozostałe są w dobrym stanie, mają podobne parametry i pracują od niedawna. Decyzję poprzedzamy pomiarami, zamiast opierać ją wyłącznie na wieku baterii.

Przy montażu kontrolujemy też moment dokręcenia połączeń. Poluzowany zacisk zwiększa rezystancję, nagrzewa się pod obciążeniem i może powodować spadki napięcia, których nie widać podczas zwykłej pracy sieciowej.

Temperatura skraca życie akumulatorów do UPS

Parametry projektowe baterii podawane są dla określonych warunków, najczęściej temperatury około 20–25°C. Stała praca w cieple przyspiesza korozję płyt i utratę pojemności.

Problem często zaczyna się nie w samym UPS-ie, lecz w pomieszczeniu. Niedrożna wentylacja szafy, awaria klimatyzacji albo ustawienie modułu bateryjnego przy źródle ciepła mogą skrócić okres użytkowania całego zestawu.

Również zbyt niska temperatura ma znaczenie. Nie przyspiesza starzenia w taki sam sposób, ale zmniejsza energię, którą akumulator może oddać w chwili awarii. System zaprojektowany na granicy wymaganego czasu autonomii może zimą pracować krócej, jeżeli baterie znajdują się w nieogrzewanym pomieszczeniu technicznym.

Dlatego podczas przeglądu sprawdzamy zarówno same akumulatory, jak i warunki ich pracy.

Praca buforowa i cykliczna

Akumulatory do zasilania awaryjnego najczęściej pracują buforowo. UPS stale utrzymuje je w stanie naładowania, a rozładowanie następuje dopiero po zaniku sieci.

Inny przebieg ma praca cykliczna, w której bateria jest regularnie rozładowywana i ponownie ładowana. Głębokie cykle zużywają akumulator szybciej niż płytkie. Dla modelu SHL12 COMEX podaje orientacyjnie około 200 cykli przy rozładowaniu do 100%, 500 przy głębokości 50% i 1000 przy 30%. Projektowana żywotność buforowa tego modelu wynosi 10–12 lat według klasyfikacji EUROBAT, pod warunkiem zachowania właściwych warunków eksploatacji.

Deklarowane 10–12 lat nie oznacza gwarantowanego czasu pracy w każdym UPS-ie. Wysoka temperatura, częste awarie, nieprawidłowe napięcie ładowania albo długotrwałe pozostawienie rozładowanej baterii mogą znacznie skrócić ten okres.

Jak sprawdzamy stan baterii?

Sam pomiar napięcia spoczynkowego daje niepełny obraz. Zużyty akumulator może pokazywać prawidłowe napięcie bez obciążenia, a po uruchomieniu falownika gwałtownie je tracić.

Podczas kontroli analizujemy między innymi:

• napięcie poszczególnych akumulatorów,
• rezystancję lub konduktancję wewnętrzną,
• różnice pomiędzy elementami zestawu,
• temperaturę,
• stan obudów i zacisków,
• historię alarmów UPS-a,
• zachowanie baterii podczas testu pod obciążeniem.

Wybrzuszona obudowa, ślady przegrzania, korozja połączeń albo wyciek wymagają szybkiej reakcji. Nie należy ponownie uruchamiać uszkodzonego akumulatora ani samodzielnie otwierać szczelnej obudowy.

W instalacjach o większym znaczeniu okresowy test całego łańcucha daje więcej informacji niż automatyczny test wykonywany przez UPS. Pozwala sprawdzić, czy system rzeczywiście utrzyma odbiorniki przez czas założony w projekcie.

Akumulatory 7STARS z doborem i wymianą

Dobieramy akumulatory do UPS-ów COVER oraz innych systemów zasilania awaryjnego. Przed wymianą sprawdzamy model urządzenia, napięcie łańcucha, liczbę baterii, dotychczasową pojemność oraz wymagany czas autonomii.

W przypadku większych zestawów oceniamy także stan przewodów, zabezpieczeń, szaf bateryjnych i układu ładowania. Nowe akumulatory nie rozwiążą problemu, jeżeli ładowarka podaje nieprawidłowe napięcie albo połączenia mają zbyt dużą rezystancję.

Zakres obsługi może obejmować dostawę, montaż, pomiary po wymianie i test całego systemu. Zużyte akumulatory przekazujemy do odpowiedniego zagospodarowania zgodnie z wymaganiami dotyczącymi odpadów ołowiowych.

FAQ

Czy akumulator VRLA jest tym samym co akumulator żelowy?

Nie zawsze. VRLA obejmuje zarówno konstrukcje AGM, jak i GEL. Akumulatory 7STARS SHL i SHR oferowane przez COMEX wykorzystują technologię AGM VRLA, mimo że szczelne baterie tego typu bywają potocznie nazywane żelowymi.

Czy można zamontować w UPS-ie akumulator o większej pojemności?

Wyłącznie po sprawdzeniu możliwości urządzenia. Ładowarka musi obsługiwać większą pojemność, a bateria powinna pasować pod względem napięcia, wymiarów, złączy i parametrów prądowych. Przypadkowe zwiększenie Ah może wydłużyć ładowanie lub zakłócić pracę systemu.

Czy należy wymieniać wszystkie akumulatory w zestawie?

Najczęściej tak, zwłaszcza gdy pracowały razem przez kilka lat. Łączenie nowych i zużytych baterii prowadzi do nierównomiernego ładowania oraz rozładowania. Stan zestawu zawsze potwierdzamy pomiarami.

Jak poznać, że bateria do UPS wymaga wymiany?

Najczęstsze sygnały to krótszy czas podtrzymania, alarm baterii, duże różnice napięć między elementami zestawu, wzrost rezystancji wewnętrznej, nagrzewanie lub odkształcenie obudowy. Ostateczną ocenę daje test pod obciążeniem.

Czy akumulatory bezobsługowe VRLA wymagają przeglądów?

Tak. Nie trzeba uzupełniać w nich elektrolitu, ale nadal należy kontrolować pojemność, napięcie, temperaturę, zaciski oraz stan obudowy.

Czy akumulator kwasowo-ołowiowy może pracować w pomieszczeniu biurowym?

Szczelne akumulatory VRLA podczas prawidłowej pracy rekombinują większość powstających gazów. Miejsce instalacji nadal musi spełniać wymagania producenta i projektu, szczególnie przy dużych zestawach bateryjnych, gdzie trzeba uwzględnić wentylację, temperaturę oraz dostęp serwisowy.